Erkeklik: İmkânsız İktidar

erkeklik-imkansiz-iktidarAsena Günal

Siyaset bilimi ve toplumsal cinsiyet çalış­malarının kesiştiği alanda dersler veren ve araştırmalar yapan Serpil Sancar’ın yeni ki­tabı, “Erkeklik: İmkânsız İktidar”, erkeklik deneyimlerini anlamadan modern kapitalist toplumların egemen cinsiyet rejimlerinin anlaşılamayacağı varsayımından yola çıkı­yor. Sancar, bu kitap için iki ayrı nitelik­sel araştırma yürütmüş. Değişik toplumsal kesimlerden, farklı yaşam deneyimlerine sahip erkeklerle yapılan yüz yüze görüşme­lerden elde edilen bilgiler, dünyada benzer başka erkeklik araştırmalarının sunduğu bilgiler ve bu alanda sürdürülen kuramsal tartışmaların sunduğu çözümlemeler, kita­bın ana kaynaklarını oluşturuyor.

 

Sancar, toplumsal iktidar ilişkileri içinde eril tahakkümün nasıl inşa edildiğini an­lamak için sadece ailede ve özel alandaki erkek egemenliğine değil, anlamak yetme­yeceği için, işgücü piyasasındaki ve ka­musal alanlardaki egemenliğe de bakmak gerektiğini söylüyor. Erkeklerin tahakkü­mü gerçekleştirme biçimlerinin kodlarını çözmeye, “kaçınılmaz” olduğu iddia edilen ilişkilerin doğasını keşfetmeye çalışıyor. Bunu yaparken, meselenin pek çok farklı veçhesini ele alıyor: Hegemonik erkeklik, erkekliğin krizi, aile ve sınıf dolayımında modern erkekliklerin oluşumu, küresel ka­pitalizm ve egemen erkek imgeleri, yeni kapitalizmin yoksul erkekleri, babalar ve oğullar, askerlik ve militarizm, vicdani ret, eril şiddet, aile içi şiddet, eşcinsellik, erkek egemenliği ile yüzleşen erkekler…

Kitap boyunca, erkeklikler arasındaki farklar vurgulansa da bir tür erkek kim­liğinin kendini “tek ve doğal erkek hali” olarak temsil etmesi de sorunsallaştırılıyor. Sancar’a göre, Türkiye’de “popüler erkek­lik” tarzları çok hızlı değişiyor ancak er­kek egemenliğini besleyen kurumlar -yani yasa, devlet, ordu, aile ve piyasa- çok fazla aşınmaya uğramadan gücünü sürdürüyor. Aile geçindiren erkek fgürüne dayalı aile, heteroseksüel erkek odaklı evlilik, kadınla­rın cinsel ve toplumsal yönden denetimini amaçlayan “namus” anlayışı çok yoğun çatışmalar yaşansa da varlığını devam et­tiriyor.

Sancar’ın çalışması, bir toplumsal iktidar inşası olarak erkekliğin analizi ve eleştirisi üzerinden feminist mücadeleyi besliyor

 

Serpil Sancar,

Metis Yayınları, İstanbul, 2009

 

Yorumlara kapalıdır.